• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Sữa bột – loại sữa bé vẫn thường dùng: 15g (4 muỗng canh gạt)
• Bí đỏ 30g (3 muỗng canh gạt)
• Dầu 5g (1 muỗng cà phê)
• Đường 10g (2 muỗng cà phê)
• Nuớc 200ml (lưng 1 chén)

Cách làm:

• Bí đỏ luộc chín, tán nhuyễn.
• Hòa 20g bột vào nước lạnh, bí đỏ, đường, bắc lên bếp lửa nhỏ, khuấy đều cho đến khi bột chín.
• Cho bột ra chén, thêm 1 muỗng cà phê dầu trộn đều, sau đó mới cho từ từ sữa bột béo vào.

BỘT THỊT – BỒ NGÓT (Một chén cho 220 calo)

Nguyên liệu:

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Bồ ngót 30g (3 muỗng canh gạt)
• Thịt heo nạc 30g (2 muỗng canh)
• Dầu 10g (2 muỗng cà phê)
• Nước 200ml (lưng 1 chén nước)

Cách làm:

• Bồ ngót đâm nhuyễn
• Thịt heo nạc băm nhuyễn, tán đều trong 30ml nước lạnh
• Hòa tan 20g bột gạo trong chút nước
• Nấu chín thịt với phần nước còn lại, cho rau ngót và bột gạo đã hòa tan vào khuấy đều cho đến khi bột chín.
• Cho bột ra chén thêm vào 2 muỗng cà phê dầu trộn thật đều, nêm nước mắm hoắc muối iốt. Nêm nhạt.

BỘT GAN – RAU DỀN (Một chén cho 204 calo)

Nguyên liệu :

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Rau dền 30g (3 muỗng canh)
• Gan heo, gà 30g (2 muỗng canh)
• Dầu 10g (2 muỗng cà phê)
• Nước 200ml (lưng 1 chén)

Cách làm:

• Rau dền: cắt thật nhỏ hoặc băm nhuyễn
• Bột gạo hòa tan trong ít nước. Sau đó cho hết phần nước còn lại nấu chín.
• Gan heo hoặc gà đã nghiền nát.
• Gan chín, để rau vào nấu sôi lên, cho bột đã hòa tan vào khuấy chín, cho bột ra chén thêm 2 muỗng cà phê dầu trộn đều, nêm nước mắm hoặc muối iốt. Nêm nhạt.

BỘT CÁ – RAU MUỐNG (Một chén cho 195 calo)

Nguyên liệu:

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Cá nạc 30g (2 muỗng canh)
• Rau muống 30g (3 muỗng canh)
• Dầu ăn 10g (2 muỗng cà phê)
• Nước 200ml (lưng 1 chén)
• Nước mắm hoặc muối iốt.

Cách làm:

• Cá: luộc hoặc hấp chín, nghiền nát.
• Rau muống: rửa sạch, cắt nhỏ hoặc băm nhuyễn. Cho bột vào chén, hòa với ít nước quậy cho tan đều. Cho phần nước còn lại vào xoong đun sôi, cho rau vào nấu chín khoảng 5 phút. Sau đó cho cá, bột vào nấu tiếp cho chín, nhắc xuống, cho vào 2 muỗng cà phê dầu ăn trộn đều. Nêm nhạt.

BỘT CÁ – M ỒNG T ƠI (Một chén cho 192 calo)

Nguyên liệu:

• Bột gạo 20g (4muỗng canh gạt)
• Cá nạc 30g (2 muỗng canh)
• Mồng tơi 30g (3 muỗng canh)
• Dầu ăn 10g (2 muỗng cà phê)
• Nước 200ml
• Nước mắm hoặc muối iốt.

Cách làm:

• Mồng tơi băm nhuyễn
• Cá: luộc chín, nghiền nát
• Bột gạo: hòa tan với chút nước
• Cho tất cả vào xoong và thêm phần nước còn lại quậy đều. Bắc lên bếp khuấy chín, cho ra chén thêm 2 muỗng cà phê dầu ăn trộn đều. Nêm nhạt.

BỘT TRỨNG – CÀ RỐT (Một chén cho 205 calo)

Nguyên liệu :

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Trứng gà 30g (1 lòng đỏ hột gà)
• Cà rốt 20g ( 2 muỗng canh)
• Dầu ăn 2,5g (1/2 muỗng dầu ăn)
• Nước 200ml (lưng 1 chén nước)
• Nước mắm hoặc muối iốt.

Cách làm:

• Cà rốt: gọt vỏ, nấu mềm, tán nhuyễn
• Trứng gà: đánh đều lòng đỏ. Cho cà rốt, trứng và thêm nước mắm cho vừa ăn, thêm đủ lượng nước. Bắc lên bếp khuấy đều tay, đến khi bột chín cho ra chén, thêm 1 muỗng cà phê dầu ăn trộn đều. Nêm nhạt.

BỘT TRỨNG – RAU DỀN (Một chén cho 203 calo)

Nguyên liệu:

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Trứng 30g (1 lòng đỏ hột gà)
• Rau dền 30g (3 muỗng canh)
• Dầu ăn 2,5g (1/2 muỗng cà phê dầu ăn)
• Nước 200ml (lưng 1 chén)
• Nước mắm hoặc muối iốt.

Cách làm:

• Rau dền: rửa sạch, cắt nhỏ, băm nhuyễn.
• Trứng gà: đánh đều lòng đỏ.
• Bột gạo: hòa với ít nước cho tan. Cho phần nước còn lại nấu sôi với rau dền khoảng 5 phút cho chín. Cho bột và trứng vào khuấy đều, cho ra chén thêm 1/2 muỗng cà phê dầu ăn. Nêm nhạt.

BỘT TÔM – RAU CẢI NGỌT (Một chén cho 198 calo)

Nguyên liệu:

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Tôm đã bóc vỏ 30g ( 2 muỗng canh)
• Lá cải ngọt 30g (3 muỗng canh)
• Dầu ăn 10g (2 muỗng cà phê)
• Nước 200ml (lưng 1 chén)
• Nước mắm hoặc muối iốt.

Cách làm:

• Lá cải ngọt: rửa sạch, cắt nhỏ hoặc băm nhuyễn.
• Tôm: rửa sạch, lột vỏ, băm nhuyễn đánh tan với một ít nước.
• Bột gạo: hòa tan với một ít nước.
• Bắc phần nước còn lại lên bếp cho tôm vào nấu cho sôi, thêm rau dền nấu cho chín. Cho bột vào từ từ khuấy chín, nêm chút nước mắm, cho ra chén, thêm 2 muỗng cà phê dầu ăn.

BỘT THỊT BÒ – CÀ CHUA (Một chén cho 207 calo)

Nguyên liệu:

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Thịt bò nạc 30g (2 muỗng canh)
• Cà chua 30g (1/2 trái nhỏ)
• Dầu ăn 10g (2 muỗng cà phê)
• Nước 200ml (lưng 1 chén)
• Nước mắm hoắc muối iốt.

Cách làm:

• Thịt bò: băm nhuyễn, tán đều với chút nước.
• Cà chua: bỏ hột băm nhuyễn
• Bột: hòa tan với ít nước
• Nấu chín thịt với phần nước còn lại, cho cà chua, bột, nêm ít nước mắm, khuấy cho chín bột. Cho bột ra chén, thêm 2 muỗng cà phê dầu ăn trộn đều. Nêm nhạt.

BỘT TÀU HŨ – BÍ ĐỎ (Một chén cho 208 calo)

Nguyên liệu:

• Bột gạo 20g (4 muỗng canh gạt)
• Tàu hũ 40g (1/3 miếng tàu hũ nhỏ)
• Bí đỏ 30g (3 muỗng cà phê)
• Dầu ăn 10g (2 muỗng cà phê)
• Nước 200ml (lưng 1 chén)
• Nước mắm hoặc muối iốt.

Cách làm:

• Bí đỏ: gọt vỏ, cắt miếng, nấu mềm rồi tán nhuyễn.
• Tàu hũ: tán nhuyễn 1/3 miếng tàu hũ nhỏ.
• Bột gạo: hòa tan với chút nước.
• Bột gạo, bí đỏ, đậu hũ hòa chung với phần nước còn lại, nêm chút nước mắm. Bắc lên bếp khuấy chín, nhắc xuống thêm 2 muỗng cà phê dầu ăn. Nêm nhạt.

BỘT RISOLAC – BẮP CẢI (Một chén cho 215 calo)

Nguyên liệu:

• Bột risolac 40g (4muỗng canh đầy)
• Bắp cải 30g (3 muỗng canh)
• Dầu ăn 5g (1 muỗng cà phê)

Cách làm:

• Bột risolac đã chín sẵn và đã đầy đủ chất đạm
• Bắp cải bằm nhuyễn, luộc chín trong 200ml nước
• Cho 4 muỗng canh đầy bột risolac vào chén bắp cải chín quấy đều và cho thêm 1 muỗng cà phê dầu ăn. Có thể nêm ngọt hay mặn tùy khẩu vị của trẻ.

Theo sách Nuôi Con Mau Lớn của Trung tâm dinh dưỡng Tp. HCM

Việc cho bé ăn quả là một nghệ thuật thực sự: Hẳn không ít lần bạn đã trổ đủ “ngón nghề” chỉ cốt sao cho bé ăn được một vài thìa cơm hay mẩu thịt. Hẳn không chỉ một lần bạn băn khoăn, tại sao con người ta thì ăn uống dễ dàng thế kia, còn với con mình phải dùng đủ các biện pháp…

Bạn không hề đơn độc: Có 20% các ông bố bà mẹ của trẻ 3 tuổi và 42% bố mẹ các bé 4 tuổi phàn nàn về sự biếng ăn của con mình.

Nếu con bạn ăn ít hơn những đứa trẻ khác, bạn đừng bận tâm. Nếu con bạn vẫn phát triển bình thường thì bạn không có gì phải lo lắng.

Con bạn hầu như không đói. Thật vậy! Bọn trẻ sinh ra với bản năng sinh tồn, điều đó khiến cho nếu như có thể thì chúng chỉ ăn đúng cái và đúng lượng mà cơ thể chúng cần. Do đó nên chấm dứt chế độ độc tài bên bàn ăn nhà bạn. Hãy để cho trẻ được quyết định nó sẽ ăn gì. Ngoài ra, dạ dày của trẻ nhỏ hơn của người lớn rất nhiều nên khẩu phần ăn của chúng nhiều nhất chỉ bằng một nửa của người lớn.

Chiến tranh bên bát ăn thường hay xảy ra nhất khi bé lên 2 hay lên 3 tuổi và rất hiếm khi thực sự liên quan đến sự ăn uống. Bởi trẻ ở tuổi này đã bắt đầu muốn khẳng định mình. Bé đã để ý thấy những gì nó làm, nó nói đều có tác động đến những người xung quanh. Giờ đây bé muốn thử “tự vệ”. Bạn hãy cố gắng đừng để lộ ra là bạn muốn bát ăn của bé phải sạch trơn. Dần dần rồi bé sẽ hiểu ra rằng nó ăn không chỉ để mẹ vui, mà vì để không bị đói. Sự biếng ăn của trẻ đôi khi lại xuất phát từ những nguyên nhân khác. Thông thường khi nấu nướng, bạn chế biến món ăn theo khẩu vị của mình. Nghĩa là bạn nấu món ăn mà chính bạn thích. Nhưng biết đâu, bé lại có khẩu vị hoàn toàn khác và cái món “chủ lực” của bạn thì bé lại ghét cay ghét đắng?

Làm thế nào để trẻ thích ăn hay chí ít thì cũng không sợ ăn:

1. Bạn chỉ nên gợi ý cho bé ăn khi nó đã đói. Trẻ em thường chối bỏ thức ăn chẳng qua vì chúng chưa kịp đói. Thằng bé lười ăn của bạn hình như không bao giờ thấy đói? Cũng có thể do bạn đã không cho bé cơ hội ấy? Bạn hãy thử trong vài ngày liền không liên tục ép bé ăn. Hãy đợi để tự bé phải nhắc đến bữa ăn.
2. Khi đã quan sát được lúc nào bé thường thấy đói, bạn hãy cho bé ăn vào những giờ cố định. Trẻ em thích cuộc sống điều độ.
3. Hãy giảm số bữa ăn. Một đứa trẻ 3 tuổi thực sự không cần đến 5 bữa ăn mỗi ngày. Giữa bữa sáng và bữa trưa, thay vì cho bé ăn cháo hay một lưng cơm, bạn hãy cho bé ăn một quả chuối hay miếng đu đủ, có thể sau đó bé sẽ ăn trưa một cách ngon lành.
4. Hãy giảm những bữa ăn vặt. Bạn thử xem liệu bé có hay ăn vặt không? Vài cái kẹo, một gói bim bim, tưởng như không là gì cả nhưng lại ảnh hưởng rất nhiều đến sự ngon miệng của trẻ.
5. Hãy giảm khẩu phần ăn của bé. Một bát cơm đầy có ngọn quả không kích thích sự thèm ăn của bé chút nào. Trái lại là đằng khác – nó khiến trẻ sợ và ngán. Sẽ hoàn toàn khác nếu trước mặt bé là một miếng thịt nho nhỏ, một chút xíu cơm và vài thìa canh. Ngần này thì có thể ăn được. Mà ngần ấy cũng đủ để một đứa trẻ hai tuổi no bụng.
6. Hãy quan tâm đến tính đa dạng của các món ăn. Nếu ngày nào bạn cũng dọn cho bé món trứng đúc thịt, thì chẳng có gì ngạc nhiên khi nó không muốn ăn. Nếu bữa sau, bạn cho bé một khúc cá rán hay một bát súp sườn hầm khoai tây, củ cải, bạn sẽ thấy là ít ra thì bé cũng thử.
7. Bạn hãy cố gắng để các món ăn bày lên bàn trông thật màu sắc và ngon lành. Bên cạnh những búp súp lơ trắng là những cánh hoa cà rốt màu cam rực, bên cạnh những khúc đậu đũa xanh có cà chua đỏ… Một sáng kiến rất hay là món salad thập cẩm: cà rốt, ớt ngọt, giá đỗ, khoai tây, dưa chuột…
8. Hãy để cho bé tự chọn. Trước khi nấu ăn, bạn hãy hỏi bé: “Con thích ăn gì nào?” và đưa ra một thực đơn mà bạn có thể làm để bé chọn. Có thể bé sẽ chẳng chọn gì cả, biết làm sao được! Nhưng cũng có thể bé sẽ thích một món nào đó.
9. Hãy chấp nhận một số ý thích trái khoáy của bé. Nếu bé nhất định đòi uống sinh tố cà chua với cam, bạn đừng lấy đó làm điều bực mình, hãy làm cho bé. Đó chẳng qua là khẩu vị. Nếu bé chỉ thích bánh mỳ kẹp hình tam giác hay uống sữa bằng ống hút, bạn cứ chiều theo ý thích của bé, chắc chắn rồi đến lúc bé sẽ chán.
10. Đừng ép bé ăn cái mà nó không thích. Thay vì thịt, bạn có thể cho bé ăn trứng, cá hoặc giò, xúc xích. Nếu bé sợ rau, thì thay vì bực bội, bạn hãy cho bé ăn thêm trái cây.
11. Bạn đừng cố giấu những thứ bé không thích ăn vào các món ăn. Vì chắc chắn bé sẽ phát hiện ra và sẽ không chịu ăn gì nữa. Và nguy nhất là bạn đã làm nó ghét cái món mà đến nay nó vẫn thích.
12. Bạn có thể dùng chiến thuật “bình mới rượu cũ”. Thay vì cho bé ăn thịt với cơm, bạn kẹp thịt vào bánh mỳ. Bạn có thể cho canh vào cốc như một thứ đồ uống thay vì để ở bát như thường lệ. Bạn thử xay trái cây rồi cho vào ngăn đá cho đông sệt lại, có thể bé sẽ thích hơn?
13. Chỉ có bé uống sau bữa ăn, chứ không để vừa ăn vừa uống, đặc biệt là trước bữa ăn. Nếu trước bữa ăn, dạ dày bé tẹo của bé đã được làm đầy bằng nước ngọt thì đương nhiên là suất ăn trưa không còn quyền cư trú trong đó nữa.
14. Cứ để cho bé ăn lâu như nó thích. Việc bé nhẩn nha cả buổi trưa không có nghĩa là bé biếng ăn. Có thể việc tự ăn vẫn là quá khó đối với bé. Thậm chí cả khi bạn thấy bữa ăn dường như không bao giờ kết thúc, thì cũng đừng tỏ ra sốt ruột. Bé chỉ cần biết là bạn muốn nó kết thúc bữa ăn, nó sẽ đẩy bát cơm ra xa ngay. Vì điều đó dễ hơn so với việc xúc cơm cho vào miệng, rồi phải ngậm, nhai, nuốt!
15. Các bạn hãy cùng ngồi ăn bên bàn bên bàn ăn gia đình. Ngồi ăn một mình thật buồn chán. Nếu bố kể chuyện có một con chim đến làm tổ trong vườn nhà thế nào, mẹ thì kể một chuyện vui khi đi chợ… Thế là bé vừa ăn vừa giỏng tai nghe, quên khuấy cái bát cơm đáng ghét.
16. Bạn đừng bón cho bé, hãy để nó tự ăn. Phần lớn trẻ 2, 3 tuổi sẽ ăn nhiều hơn nếu mẹ để chúng tự ăn. Nếu mẹ cứ bón mãi, dần dần bé nhận thấy rằng ăn đúng là một việc khó chịu, chẳng khác gì gội đầu hay uống thuốc, cũng là mẹ làm cho bé. Hãy làm sao để bé thấy rằng được ăn là niềm vui, giống như chơi một trò chơi vậy.
17. Bạn nên biết rằng “không” là một câu trả lời cần thiết. Không bao giờ ép bé ăn thêm thìa cơm cuối cùng. Nếu bé nói rằng nó đã no, hãy để bé đặt bát xuống, còn bạn không bình luận gì về chuyện đó.
18. Hãy để bé cùng tham gia nấu nướng. Bé sẽ thấy rau muống mà bé tự tay nhặt, hay món thịt mà bé tự tay trộn gia vị sẽ ngon hơn rất nhiều.
19. Bạn hãy quan tâm đến không khí của bữa ăn. Sự vội vã, lộn xộn, những xung khắc hàng ngày giữa bố và mẹ sẽ làm bé ăn mất ngon.
20. Bé không nhất thiết phải ăn hết khẩu phần ngay một lúc. Bạn hãy thử chia nhỏ khẩu phần của bé, ví dụ bé có thể ăn bữa giữa buổi sau lúc đi dạo, hoặc một bát cháo nhỏ trước lúc bé ra sân chơi với các bạn. Có thể không khí trong lành sẽ khiến cho món thịt bò xào mà bé rất ghét trở nên ngon hơn.

(http://www.chamsocbe.com/dinh-duong/646,12,20-cach-tri-tre-bieng-an.aspx)

Xem thêm về chế độ dinh dưỡng tại www.chamsocbe.com

Biểu đồ mới này sẽ thay thế cho biểu đồ cũ mà các nhà nghiên cứu cho là lỗi thời và chỉ hợp với những trẻ bú bình hoàn toàn.

(http://www.nestle.com.vn/bieudotangtruong.aspx?nav=25&epk=2417)

Nấu bột cho trẻ 5-6 tháng tuổi

+ Bột gạo 2 thìa cà phê (10g bột).

+ Lòng đỏ trứng gà: 1/2 quả hoặc thay thế bằng 2 thìa cà phê thịt, tôm, cá (giã nhuyễn, băm nhỏ ăn cả cái).

+ 10g rau xanh (1 thìa cà phê bột rau giã nhỏ) cho rau khi bột đã chín, đun sôi nhấc ra ngay.

+ Dầu ăn hoặc mỡ: 1/2- 1 thìa cà phê.

Nấu bột cho trẻ 7-12 tháng tuổi

+ Bột gạo 4-5 thìa cà phê (20-25g bột).

+ Lòng đỏ trứng gà: 1 quả hoặc thay thế bằng 3 thìa cà phê thịt, tôm, cá (giã nhuyễn, băm nhỏ ăn cả cái).

+ 20g rau xanh (2 thìa cà phê bột rau băm nhỏ) cho rau khi bột đã chín, đun sôi nhấc ra ngay.

+ Dầu ăn hoặc mỡ: 1-2 thìa cà phê.

Nấu cháo cho trẻ 13-24 tháng

Có thể nấu một nồi cháo trắng nhừ đến mỗi bữa múc một bát vào xoong con rồi cho thêm thịt, cá, trứng, tôm, gan, đậu phụ … + rau xanh và dầu mỡ như nấu bột nhưng số lượng nhiều hơn.

Nấu cơm nát cho trẻ từ 24-36 tháng tuổi

Nấu cơm nhiều nước hơn bình thưòng rồi nấu canh thịt, cá, tôm, cua trộn với cơm cho trẻ ăn, không nên chỉ cho trẻ ăn nước rau luộc trộn cơm.

Hoặc có thể nấu kiểu cơm nát thập cẩm như sau: dùng các loại củ như: bí đỏ, su hào, khoai tây… cắt nhỏ 2×3 cm, đun chín nhừ nghiền nát cho gạo vào nước rau củ để nấu cơm, thịt, cá băm nhỏ mỗi bữa 30-40g cho vào hấp khi cơm đã chín, nếu dùng thịt nạc, cá, tôm… thì phải cho thêm 1-2 thìa dầu mỡ trộn đều cho trẻ ăn.

Biểu đồ tăng trưởng của bé

Trẻ trên 36 tháng

Có thể ăn cơm như người lớn nhưng cần ưu tiên thức ăn và ăn thêm các bữa phụ.

Cần xóa bỏ quan niệm cho rằng trẻ ăn cơm sớm sẽ cứng cáp, hoặc ăn xương ống, xương chân gà sẽ chống được còi xương, mà nên nhớ rằng trẻ cần được ăn nhiều loại thức ăn khác nhau, ăn được nhiều thì trẻ sẽ mau lớn và cứng cáp dù đó là thức ăn lỏng và mềm.

Muốn biết trẻ đã được ăn uống đúng và đầy đủ chưa, hãy theo dõi cân nặng của trẻ trên biểu đồ phát triển, nếu trẻ lên cân đều đặn tương ứng với kênh A trên biểu đồ là trẻ đã được nuôi dưỡng tốt. Còn không lên cân, hoặc tụt cân, tức là đường biểu diễn cân nặng nằm ngang hoặc đi xuống, thì có thể trẻ bị bệnh hoặc nuôi dưỡng không đúng.

Nguồn: Viện Thông tin – Thư viện Y học Trung ương

(http://www.dinhduong.com.vn/story/cach-che-bien-thuc-cho-be-dam)

Từ 8 tháng tuổi, bé có thể ăn được những món giàu đạm và sắt, với độ đặc hơn. Tới 9 tháng tuổi thì lượng sữa mẹ, sữa công thức sẽ từ từ giảm do bé hấp thu được nhiều thức ăn hơn.

Giai đoạn 7-8 tháng tuổi

Khoảng 8 tháng tuổi, khi bé đã ăn được ngũ cốc gạo dành cho bé, nhiều loại hoa quả và rau xanh khác nhau, bạn thử cho bé làm quen với nhiều món chứa giàu chất đạm và chất sắt, có kết cấu đặc hơn; chẳng hạn:

- Thịt lợn, thịt gà, kể cả thịt vịt nấu thật chín. Ngoài ra, có thể cho bé ăn thêm tôm, cá… nấu thật chín.

- Lòng đỏ trứng luộc.

- Các loại đậu đỗ như đậu Hà Lan…

- Ngũ cốc ăn dặm có nguồn gốc từ lúa mỳ; mỳ ống hoặc ruột của bánh mỳ nướng.

Mỗi bữa ăn của bé bao gồm 2-3 loại thức ăn khác nhau. Có thể cho bé ăn từng món riêng rẽ thay vì trộn lẫn các món với nhau, để kích thích bé thưởng thức mùi vị của từng món.

Thay đổi kết cấu thức ăn

Khoảng 6-9 tháng tuổi, bé bắt đầu tập nhai dù chưa có răng. Giai đoạn này, quan trọng là kết cấu thức ăn cần thay đổi, từ nấu nhuyễn nhừ sang nấu nhừ có cục nhỏ, mềm và cuối cùng là thức ăn băm nhỏ, xay nhỏ. Thức ăn băm nhỏ sẽ kích thích bé tập nhai, tập cắn thức ăn có cục, giúp phát triển kỹ năng nói.

Mẹo vặt: Nấu nhiều thức ăn cùng lúc; chẳng hạn, thịt và rau củ nấu chín rồi làm đông lạnh trong các hộp nhỏ có thể tiết kiệm được thời gian và giảm căng thẳng cho mẹ khi cần chuẩn bị bữa ăn nhanh cho con.

Giai đoạn 9-10 tháng tuổi

Tới 9 tháng tuổi thì số lượng sữa mẹ (sữa bột) sẽ từ từ giảm xuống vì mỗi bữa ăn, bé ăn nhiều thức ăn đặc hơn. Cần cho bé ăn dặm trước khi uống sữa vì thời điểm này, thức ăn đặc là nguồn dinh dưỡng chủ yếu hơn. Ngoài ra, bạn cần tăng sự đa dạng của các loại thức ăn cho bé.

Cho bé uống nước lọc vì nước lọc thì tốt hơn uống nhiều nước hoa quả. Bất kỳ loại nước quả nào cũng cần được pha loãng với nước lọc theo tỷ lệ 50:50 và chỉ cho bé uống vừa phải. Khuyến khích bé uống nước từ cốc thay cho bình sữa.

Khi bé ăn bốc thành thạo (khoảng 9 tháng tuổi), bạn có thể cho bé ăn các món cần dùng tay như:

- Các miếng phômai thái nhỏ.

- Các lát thịt lợn, thịt gà hoặc giăm bông nhỏ.

- Mỳ ống nấu chín.

- Bánh quy mềm.

- Các miếng rau củ quả nấu thật chín, như bí ngô, carrot, quả lê, quả táo…

Để tránh bị nghẹn, bạn phải luôn để mắt tới bé khi ăn. Luôn giữ cho người bé thẳng lên khi đút thức ăn cho bé.

Lưu ý với sữa bò

Sữa mẹ (hoặc sữa công thức) vẫn là nguồn sữa chính cho đến khi bé được 1 tuổi. Sau đó, có thể tập cho bé uống sữa bò. Tuy nhiên, khoảng 9 tháng tuổi, bạn có thể dùng một chút sữa bò làm sữa chua, caramen hoặc làm món bánh trứng sữa cho bé thưởng thức.

Các thức ăn cần tránh:

• Các miếng rau, củ quả nấu chưa chín có thể làm bé bị nghẹn.
• Thức ăn nhỏ và cứng, như bỏng ngô và kẹo.
• Các loại hạt, quả nhỏ còn nguyên quả như hạt dẻ, lạc, hạt điều…

Giai đoạn 12 tháng

Bạn cần khuyến khích bé tự ăn và đưa cốc cho bé tự tập uống nước. Đây là giai đoạn thích hợp để cho bé ăn cùng các bữa chính với gia đình theo khẩu phần thích hợp của bé. Khoảng một nửa khẩu phần của bé là thực phẩm và nửa kia gồm sữa mẹ, cộng với sữa công thức. Bé có thể dùng 500ml sữa công thức, kèm theo 3-4 lần “ti mẹ” mỗi ngày.

Mẹo nhỏ với bé kén ăn

Bé lười ăn với những loại thức ăn mới (chưa quen) cũng là điều bình thường. Nhiều bé, khi tập ăn thức ăn mới đến lần thứ 10 mới chịu ăn. Vì thế, cha mẹ cần kiên nhẫn.

Cho bé thử thức ăn mới cùng với những loại thức ăn quen thuộc mà bạn biết rằng bé rất thích. Như thế, nếu bé có từ chối món mới thì vẫn còn món cũ để thay thế. Những lưu ý dành cho cha mẹ lúc này là:

• Kiên nhẫn.
• Không khí thoải mái.
• Có miếng lót dưới sàn nhà, đeo yếm cho bé khi ăn.

Ngoài ra, bạn cần nhớ:

- Cho bé ăn thức ăn đặc thật từ từ. Mỗi bé có thói quen ăn uống khác nhau và cách tiếp cận thức ăn cũng khác nhau. Nên đa dạng thức ăn cho bé.

- Sản phẩm ít chất béo làm từ sữa không thích hợp cho bé dưới 2 tuổi.

Một thực đơn thay đổi mỗi ngày với thành phần dinh dưỡng cân đối không chỉ giúp bé ăn ngon hơn mà còn giúp mẹ tiết kiệm thời gian khi đi chợ sắm thực phẩm cho bé. Từ nay, việc đảm bảo bữa ăn dặm cho bé sẽ thật dễ dàng. Mời bạn tham khảo thực đơn ăn dặm cho bé từ 7 – 9 tháng tuổi được cung cấp bởi Viện Dinh dưỡng Trung ương.

Cam 50 -100g: 1 quả + 1 thìa cà phê đường + 50 ml nước lọc.

Chú ý:
- Từ 19h đến sáng hôm sau cho trẻ bú mẹ lúc nào trẻ có nhu cầu hoặc cho ăn thêm 1-2 bữa Sữa ngoài.
- 5g dầu mỡ = 1 thìa cà phê, 10g thịt (cá, tôm) = 1 thìa cà phê.

Tham khảo cách làm bột cá:
Nguyên liệu:

Bột gạo: 4 thìa cà phê
Cá luộc chín gỡ bỏ sạch xương: 2 thìa cà phê
Nước mắm: 1/2 thìa cà phê
Dầu (mỡ): 1 thìa cà phê
Rau xanh giã nhỏ: 1 thìa

Cách chế biến:
Hòa bột gạo, nước, cá quấy đều cho lến bếp đun sôi từ 5-7 phút cho rau xanh, dầu mỡ, sôi lại nhấc xuống, đổ vào bát bột hoặc đĩa.

(http://www.dinhduong.com.vn/story/thuc-dam-cho-be-tu-7-9-thang-tuoi)

Gentlemen of the Jury: The best friend a man has in the world may turn against him and become his enemy. His son or daughter that he has reared with loving care may prove ungrateful. Those who are nearest and dearest to us, those whom we trust with our happiness and our good name may become traitors to their faith. The money that a man has, he may lose. It flies away from him, perhaps when he needs it most. A man’s reputation may be sacrificed in a moment of ill-considered action. The people who are prone to fall on their knees to do us honor when success is with us, may be the first to throw the stone of malice when failure settles its cloud upon our heads.

The one absolutely unselfish friend that man can have in this selfish world, the one that never deserts him, the one that never proves ungrateful or treacherous is his dog. A man’s dog stands by him in prosperity and in poverty, in health and in sickness. He will sleep on the cold ground, where the wintry winds blow and the snow drives fiercely, if only he may be near his master’s side. He will kiss the hand that has no food to offer. He will lick the wounds and sores that come in encounters with the roughness of the world. He guards the sleep of his pauper master as if he were a prince. When all other friends desert, he remains. When riches take wings, and reputation falls to pieces, he is as constant in his love as the sun in its journey through the heavens.

If fortune drives the master forth, an outcast in the world, friendless and homeless, the faithful dog asks no higher privilege than that of accompanying him, to guard him against danger, to fight against his enemies. And when the last scene of all comes, and death takes his master in its embrace and his body is laid away in the cold ground, no matter if all other friends pursue their way, there by the graveside will the noble dog be found, his head between his paws, his eyes sad, but open in alert watchfulness, faithful and true even in death.

George Graham Vest – c. 1855
Source: www.historyplace.com (http://thienviendaidang.net/04tuhoc/nepsong.php?readmore=4494)

*********************************************

George Graham Vest (1830-1904) là Thượng Nghị Sĩ  tiểu bang Missouri Hoa Kỳ từ năm 1879 tới năm 1903 và đã trở thành một trong những nhà hùng biện và tranh luận hàng đầu trong thế hệ ông.  Bài nói đầy say mê này xuất phát từ thời kỳ đầu đời khi ông hành nghề luật sư trong một thành phố nhỏ của Missouri.  Lời phát biểu của ông được đưa ra tại tòa khi ông đại diện một thân chủ kiện một người đã giết chết con chó của thân chủ mình.  Trong phiên xử, ông đã phớt bỏ lời khai, và đã trình bày lời tổng kết với bồi thẩm đoàn.  Ông đã phát biểu những lời dưới đây và đã thắng vụ kiện.

Bài phát biểu của ông được phóng viên Wiliam Safire của Báo The New York Times bình chọn là hay nhất trong tất cả các bài diễn văn.

Thưa quý ngài hội thẩm,

Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế giới này có thể một ngày nào đó hoá ra kẻ thù quay lại chống lại ta. Con cái mà ta nuôi dưỡng với tình yêu thương hết mực rồi có thể là một lũ vô ơn. Những người gần gũi thân thiết ta nhất, những người ta gửi gắm hạnh phúc và danh dự có thể trở thành kẻ phản bội, phụ bạc lòng tin cậy và sự trung thành. Tiền bạc mà con người có được, rồi sẽ mất đi. Nó mất đi đúng vào lúc ta cần đến nó nhất. Tiếng tăm của con người cũng có thể tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động một giờ. Những kẻ phủ phục tôn vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ là những kẻ đầu tiên ném đá vào ta khi ta sa cơ lỡ vận. Duy có một người bạn hoàn toàn không vụ lợi mà con người có được trong thế giới ích kỷ này, người bạn không bao giờ bỏ ta đi, không bao giờ tỏ ra vô ơn hay tráo trở, đó là con chó của ta.

Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong phú quý cũng như trong lúc bần hàn, khi khoẻ mạnh cũng như lúc ốm đau. Nó ngủ yên trên nền đất lạnh, dù đông cắt da cắt thịt hay bão tuyết lấp vùi, miễn sao được cận kề bên chủ là được. Nó hôn bàn tay ta dù khi ta không còn thức ăn gì cho nó. Nó liếm vết thương của ta và những trầy xước mà ta hứng chịu khi ta va chạm với cuộc đời tàn bạo này. Nó canh giấc ngủ của ta như thể ta là một ông hoàng dù ta có là một gã ăn mày. Dù khi ta đã tán gia bại sản, thân bại danh liệt thì vẫn còn con chó trung thành với tình yêu nó dành cho ta như thái dương trên bầu trời. Nếu chẳng may số phận đá ta ra rìa xã hội, không bạn bè, vô gia cư thì con chó trung thành chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành, cho nó làm kẻ bảo vệ ta trước hiểm nguy, giúp ta chống lại kẻ thù.

Và một khi trò đời hạ màn, thần chết rước linh hồn ta đi để lại thân xác ta trong lòng đất lạnh, thì khi ấy khi tất cả thân bằng quyến thuộc đã phủi tay sau nắm đất cuối cùng và quay đi để sống tiếp cuộc đời của họ. Thì khi ấy còn bên nấm mồ ta con chó cao thượng của ta nằm gục mõm giữa hai chân trước, đôi mắt ướt buồn vẫn mở ra cảnh giác, trung thành và chân thực ngay cả khi ta đã mất rồi.

Chúng ta đã đau khổ vì màu sắc tốt xấu, vì tiếng dở hay, vì mùi vị ngọt bùi, cay đắng, vì vật thích thân, vừa ý…. Biết được vô thường, con người  giữ được bình tĩnh thản nhiên trước cảnh đổi thay bất ngờ và có thể lạnh lùng trước cảnh ân ái chia ly.

A. Mở Ðề

Lòng tham lam của con người ôm ấp bám víu mãi mãi vào sự vật

Chúng ta, đã là chúng sinh, thì ít nhiều đều có tham vọng. Lòng tham vọng ấy bám víu chặt chẽ vào sự vật mà chúng ta đã cấu tạo, nắm bắt được. Chúng ta chỉ buông thả chúng ra, sau khi trút hơi thở cuối cùng. Nói cho đúng, không phải đến phút cuối cùng chúng ta mới chịu buông thả mọi vật; chúng ta vẫn cứ muốn nắm giữ chúng mãi, nhưng chính chúng đã rời bỏ chúng ta mà đi. Chúng ta đã bất lực, không còn đủ hơi sức để nắm giữ chúng nữa, nên đành buông xuôi tay để chúng tuông đi, chứ nếu còn hơi sức, chúng ta vẫn còn muốn nắm lại và giam giữ một cách tuyệt vọng những gì đã nắm được. Suốt đời, chúng ta vẫn lặp đi lặp lại mãi cái cử chỉ nắm bắt, giữ gìn ấy. Và suốt đời biết bao nhiêu lần chúng ta đã đau khổ, thất vọng, vì mọi sự vật ở đời không bao giờ chiều theo ý muốn của chúng ta mà chịu ở yên một chỗ. Mọi sự vật đều luôn luôn biến chuyển, đổi thay, nay đây mai đó, như một anh chàng lãng tử, như một dòng sông, như một đám mây, như một vó ngựa ! Thời gian trôi qua như thế nào, thì mọi vật cũng trôi qua như thế ấy. Nois theo danh từ nhà Phật , thì sự biến chuyển, đổi thay ấy là luật Vô thường.

B. Chánh Ðề

1. Ðịnh Nghĩa

Vô thường là thế nào? Hãy nghe đức Phật dạy: “Tất cả những gì trong thế gian đã là biến đổi, hư hoại, đều là Vô thường”. Vậy Vô thường nghĩa là không thường, không mãi mãi ở yên trong một trạng thái nhất định; luôn luôn thay hình đổi dạng; đi từ trạng thái hình thành đến biến đi rồi tan rã… Ðạo Phật gọi những giai đoạn thay đổi của một vật là: thành, trụ, hoại, không (hay sanh, trụ, dị, diệt). Như một làn sóng, khi mới nhô lên gọi là thành (hay sanh) khi nhô lên cao nhất thì gọi là trụ; khi hạ dần xuống thì gọi là hoại (hay dị), khi tan rã thì gọi là không (hay diệt). Tất cả sự vật trong vũ trụ, từ nhỏ như hạt cát, đến lớn như trăng sao, đều phải tuân theo bốn giai đoạn ấy cả, nên gọi là Vô thường.

Ðể có một ý niệm rõ ràng hơn về sự Vô thường, chúng ta hãy quan sát, suy nghiệm ngay cái thân chúng ta, cái tâm chúng ta và cái hoàn cảnh chúng ta đang sống, thì sẽ biết.

II. Thân Vô Thường

“Thân tôi mạnh khỏe luôn, trẻ đẹp mãi, và đời tôi là cả một bài thơ..”Ấy là quan niệm nông nỗi của một số nam nữ thanh niên, quá yêu chuộng thân thể họ trẻ mãi, hay nếu có già, thì cũng còn lâu lắm, không ngờ rằng nó già, nó chết, từng giây từng phút. Câu thơ sau đây của người xưa thật đã nói lên được sự thay đổi mau chóng của thân ta:

“Quân bất kiến cao đường minh cảnh bi bạch phát ! Triêu như thanh ti, mộ như tuyết?”

“Anh không thấy cha già soi gương buồn tóc bạc !

Sớm còn như tơ xanh, tối đã trắng như tuyết”

Khoa học đã chứng minh rằng, trong thân thể ta, các tế bào thay đổi luôn, và trong mỗi thời kỳ 7 năm, là các tế bào cũ hoàn toàn đổi mới. Sự thay đổi ấy làm cho thân thể chóng lớn, chóng già và chóng chết. Thân năm trước không phải thân năm nay, thân ban mai không phải thân buổi chiều, mỗi phút giây trong thân ta đều có sanh và có chết. Sau đây là một câu chuyện rất có ý nghĩa để chứng minh sự Vô thường của thân xác:

Một người bộ hành lỡ đường vào trọ trong một ngôi nhà bỏ hoang. Ðêm đến, anh ấy thấy một con quỷ tóc xanh, vác một cái thây ma mới chết vào, định xé xác ra ăn. Bỗng một con quỷ khác, tóc đỏ, xô cửa bước vào. Hai con quỷ tranh nhau cái xác chết, con nào cũng nói của mình bắt được trước. Chúng sắp xăn tay áo đánh giết nhau, để giành cái xác. Bỗng chúng nhìn thấy anh chàng bộ hành đang nằm run sợ trong góc phòng; chúng vội vã kéo anh ta ra làm trọng tài, hỏi xem trong hai chúng, ai là kẻ đáng làm chủ cái xác. Anh bộ hành sợ hãi quá, nhưng cứ tình thật nói rằng: cái xác thuộc về con quỷ tóc xanh vì chính anh ta thấy nó mang xác vào trước. Con quỷ tóc xanh được xác, mừng rỡ cảm ơn rối tít anh bộ hành; nhưng con quỷ tóc đỏ mất miếng mồi ngon, tức giận lôi đầu anh ta ra quyết ăn tươi nuốt sống cho hả giận. Nó đè anh ta xuống, rứt một cánh tay bỏ vào miệng nhai ngấu nghiến…Con quỷ tóc xanh thấy thương tình anh bộ hành và để tỏ lòng tri ân, rứt cánh tay của cái xác chết lắp vào cho anh ta. Con quỷ tóc đỏ lại rứt cánh tay kia của anh bộ hành ăn tiếp; và con quỷ tóc xanh chắp tay của xác chết vào cho anh ta. Cứ như thế, hể con quỷ tóc đỏ rứt một phần nào trong thân thể anh bộ hành để ăn, thì con quỷ tóc xanh lại lấy một phần của thây ma điền vào cho thân anh ta…Sau khi ăn hết cả thân thể của anh bộ hành, con qủy chùi miệng đầy máu me, rồi bỏ ra đi. Con quỷ tóc xanh cũng đi theo.

Anh bộ hành bàng hoàng như vừa tỉnh một cơn ác mộng và cứ phân vân tự hỏi: không biết cái thân hiện tại anh đang mang đó là của anh hay của ai?

Câu chuyện trên chứng minh cho chúng ta thấy từ khi sanh cho đến khi chết, thân ta đã không biết bao lần thay đổi; và cái xác khi người ta đặt vào quan tài, thật không còn gì giống với cái thân khi mới sơ sanh.

Dòng nước hôm qua của con sông Ðồng Nai chẳng hạn, ngó bề ngoài thì không khác gì dòng nước hôm nay; nhưng nước hôm qua, bây giờ có lẽ đã hòa với nước mặn ở ngoài Ðại dương và nước hôm nay chính là nước khác ở nguồn mới chảy về đây. Thân người cũng vậy, “hằng chuyển như bộc lưu” (chảy luôn như nước lũ).

Nhưng khổ thay ! Có phải nó thay một cái này để đổi lấy một cái khác, giống y như cái trước đâu ! Một tế bào nầy mất đi, một tế bào khác thế lại, nhưng tế bào trước trẻ hơn tế bào sau; tế bào sau già hơn tế bào vừa được kế tiếp…Và cứ như thế mà thân người đi từ trẻ đến già, từ sống đến chết !

Ðức Phật , lúc còn là một Thái Tử, đã than với bà Da Du trong cung vui, khi nghĩ đến vô thường của thân người.

“…Chúng ta sẽ già yếu và xấu xa. Thời gian sẽ phủ lên đầu chúng ta những lớp tro bạc. Ôi!  Mắt trong của em rồi sẽ mờ đục ! Môi đỏ của em rồi sẽ úa màu !…Ta nghe trong ta, trong em và trong cả mọi người, mỗi ngày mỗi đổ vỡ, dưới sức tàn phá của búa thời gian, tất cả những gì quý báu của đời người…chúng ta ôm giữ một cách tuyệt vọng những bảo vật ở trong ta, như ôm giữ một cái bóng, như nắm bắt một làn hương !”.

Trí huệ thay ! Con người cao sang và đang trẻ đẹp, bên cạnh lại có vợ hiền sớm hôm hầu hạ, thế mà vẫn đủ sáng suốt, để nhìn thấy luật vô thường, đập tan cái gọi là cao sang, tươi đẹp của đời người!  Những lời thống thiết ấy, chẳng những đã cảnh tỉnh Công chúa Da Du, mà còn đánh thức những ai còn say đắm trong cảnh đời giả tạm, cảnh sanh, già, bệnh, chết, là hiện thân của luật vô thường. Có thân thì phải chịu công lệ sanh già bệnh chết, không thể tồn tại mãi được. Ðức Lão Tử cũng đã nhận thấy thân là nguồn tội lỗi, là gốc khổ đau, nên đã thốt ra câu:

“Ngô hữu đại hoạn, vị ngô hữu thân,

Ngô nhược vô thân, hà hoạn chi hữu?”

(Ta có cái khốn khổ lớn, vì ta có thân,

Nếu ta không thân thì đâu khổ gì?)

Thân là vô thường, thế mà lắm người vì muốn trau dồi, bồi bổ, cung phụng xác thân đến nỗi gây biết bao tội ác ghê ghớm ! Vì muốn được thích khẩu, bổ thân, mà lắm người đành tay giết hại nhứng con vật yếu hèn và hành hình những con vật vô tội trước khi chết một cách rùng rợn. Ðọc lịch sử, nghe Tần Thỉ Hoàng ăn óc khỉ sống, ta đã cảm thông được nỗi đau đớn những con vật bị giết, thế mà người dự tiệc vẫn vui cười sung sướng, không đoái hoài đến tiếng rên xiết, kêu la, vùng vẫy của chúng, thì thật là độc ác đến chừng nào! Lòng trắc ẩn của người ở đâu? Hỡi ôi ! Hung ác và thâm hiểm thay, lòng dạ của con người !

Vì tham lam làm vẩn đục, tối tăm lương tri, nên con người không thấy rõ được lý vô thường của thân xác và mới nỡ tâm làm điều tàn ác như thế !

III. Tâm Vô Thường

Thân đã vô thường, nhưng còn tâm niệm có thường không? Tâm niệm cũng âm thầm dời đổi, lại có phần mau lẹ và vi tế hơn, nếu chúng ta không nhìn sâu vào, ắt khó mà thấy được.

Tâm niệm chúng ta thay đổi trong từng phút giây, theo với ngoại cảnh: chúng ta buồn đó rồi vui đó, thương đó rồi giận đó. Phút trước ta nhớ chuyện nầy, phút sau ta nghĩ chuyện khác. Hôm qua ta tinh tiến tu hành, hôm nay đã ưu phiền thối chuyển. Thật đúng như đức Phật đã nói:

“Tâm người như vượn chuyền cây,

Như ngựa rông nơi đồng nội..”

Tâm niệm ta sanh diệt trong từnh sát na; và chính vì nó sinh diệt mau lẹ như thế, nên ta có cảm tưởng như nó không thay đổi gì cả. Ðối với một đứa trẻ con, nếu chúng ta bảo rằng những hình ảnh cử động in như thật trên màn bạc, là do sự tiếp nối những tấm phim, ảnh hiện lên rồi biến mất, để nhường chỗ cho những tấm ảnh khác, trước ngọn đèn chiếu..nếu ta bảo như thế với một đứa bé, chắc nó không tin, vì nó chưa hiểu được cái công dụng của tốc lực. Cũng như thế đó, tâm ta được cấu tạo bởi từng niệm sanh diệt, nhưng vì chúng ta không nhận được sự biến chuyển mau lẹ của nó, nên ta cứ tưởng là nó đơn thuần và bất biến. Cái ta phút trước phải đâu là cái ta phút nầy? Và cái ta phút nầy đâu còn là cái ta phút sau? Vậy cái ta nào là cái ta thật? Cái ta phút trước, cái ta phút nầy hay cái ta phút sau? Một nhà thi sĩ dã hỏi một câu có vẻ ngớ ngẩn nhưng nghĩ kỹ thật là vô cùng sâu sắc:

“Ai bảo giùm: ta có ta không?”

Cái ta (hay cái tâm cũng thế) vô thường tạm bợ, giả tạo như thế, thế mà người đời cứ cho nó là trung tâm điểm của vũ trụ, bám víu vào nó, nhơn danh nó để tham lam, vơ vét tài sản, danh lợi ở chung quanh, và dù có dẫm đạp lên hạnh phúc của kẻ khác, gây bao đau thương cho người đồng loại, cũng mặc ! Thật mê mờ lắm thay !

IV. Hoàn Cảnh Vô Thường

Như trên chúng ta đã thấy luật Vô thường ở khắp mọi nơi, chẳng những thân, tâm là Vô thường, mà hoàn cảnh, sơn hà đại địa, cũng vô thường nữa.

Sách thường có câu:

“Thương hải, tang điền” (Bãi biển nương dâu)

Câu ấy mới nghe như là một hình ảnh bóng bẩy về văn chương; nhưng thật ra, đó là một nhận xét rất đúng trong thực tế. Chúng ta, thường lầm tưởng chỉ có sinh vật là biến đổi và mau già chết, chứ những vật lớn lao như núi sông, đất cát, thì muôn đời cũng vẫn ở yên một chỗ. Nhưng chúng ta đã lầm, sông núi cũng có cái già cái trẻ;  đất cát cũng có khi lở khi bồi. Không có vật gì là vĩnh viễn tồn tại. Tục ngữ ta có nhiều câu nói lên được sự vô thường của sự vật một cách rất thâm thúy như: “Vật đổi, sao dời” hay “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”.

Thật thế, một đời của chúng ta đã chững kiến biết bao sự thăng trầm, vinh nhục, lên voi xuống chó. Giàu nghèo, sang hèn tiếp tục diễn ra trước mắt chúng ta như một bức tranh vân cẩu, như một khúc phim trong rạp chiếu bóng. Bao nhiêu người, trước đây, nào dinh thự nguy nga, ruộng vườn cò bay thẳng cánh, thế mà sau một cơn binh lửa, sự nghiệp bỗng tan tành như mây khói ! Bao nhiêu người quyền cao, chức trọng hống hách, nghinh ngang, thế mà một phút sa cơ thất thế, bỗng trở thành những kẻ tha phương cầu thực, hay vướng cảnh tù đày !

Sự vô thường đã sờ sờ trước mắt, thế mà có biết bao nhiêu người vẫn chưa tỉnh ngộ, cứ đeo đuổi bám víu vào những cái hào nhoáng nhất thời ấy. Kẻ bán tước, người mua quan, kẻ tham danh người ham lợi…gây biết bao trò cười cho khách bàng quan, và bày ra lắm cảnh nhọc nhằn cho người trong cuộc.

Thuở xưa, có một ông vua, sau khi đi dạo khắp phố phường, thấy nhân dân giàu có sung túc, mới sanh lòng tham lam, muốn sung công bớt tài sản của họ, để bỏ vào kho. Nhà vua liền ra lệnh ai có của phải nạp bớt cho triều đình.

Lịnh truyền ra, nhà nhà đều công phẫn, nhưng biết kêu ca với ai bây giờ? Trong lúc ấy, có một người lái buôn, muốn thức tỉnh nhà vua, nên đánh bạo đem hết tài sản về kinh đô, đến giữa trào, dâng lên vua và tâu rằng:

- Hạ thần xin dâng hết tài sản cho triều đình

Vua ngạc nhiên phán hỏi:

- Ta chỉ thâu một phần thôi, sao ngươi lại dâng hết cả như thế?

- Tâu, vì hạ thần nghĩ của này không phải của Hạ thần, mà là của 5 nhà: nước trôi, lửa cháy, giặc cướp, sung công và vợ con phá tán. hạ thần dù cố sức giữ gìn thế nào đi nữa, cũng không khỏi bị một trong 5 nhà ấy chiếm đoạt. Vì thế hạ thần xin dâng hết, không giữ làm gì, để về sau khỏi khổ sở vì nó. Mong Hoàng thượng nhận hết cho, hạ thần rất cảm tạ ơn sâu ấy.

Sau khi nghe lời tâu của người lái buôn, nhà vua ngẫm nghĩ hồi lâu, chợt tỉnh ngộ, cả thẹn và thầm bảo: “Người nầy đến dạy khôn cho ta. Giang sơn cẩm tú của ta, ta có giữ gìn được lâu dài không? Hay sẽ bị năm nhà, mà người lái buôn vừa nói, đoạt mất? Giang sơn còn chưa giữ được, huống hồ tài sản của nhân dân ! Người ấy là ân nhân của ta, nếu không có người đem ánh sáng thức tỉnh ta, thì ta sẽ làm một việc rất tàn ác”.

Suy nghĩ xong, vua bèn hạ lệnh ngưng sung công, lại còn xuất tiền phát cho dân nghèo nữa. Thật là một mẩu chuyện quý báu, để thức tỉnh những ai đang còn chìm đắm trong vòng danh lợi, đang gây đau khổ cho mình và những người chung quanh, vì chưa nhận chân được lẽ vô thường của hoàn cảnh.

V. Quyết Ðịnh

Có người nghi rằng: Ðạo Phật nói vô thường, phải chăng vô tình gieo vào lòng mọi người những quan niệm chán đời thối chí? Vì sự vật đã vô thường thì không nên làm gì cả, có siêng năng hoạt động kinh doanh sự nghiệp rồi cũng không đi đến đâu cả. Tro bụi, người sẽ trở thành tro bụi hay sao?

Xin đáp: Vô thường của đạo Phật là một phương pháp chỉ rõ mặt trái của đời, để bài trừ những sự mê lầm, ngăn chặn người chạy theo vật dục, nó chưa phải là thuyết tuyệt đối.

Ðức Phật cũng như vị lương y tùy theo chứng bệnh mà cho thuốc. Với bịnh “chấp thường còn không mất”, thì dùng phương thuốc “vô thường” để đối trị, khi lành bịnh thì Phật lại cho thứ thuốc bổ khác quí báu hơn, là “thuyết chơn thường bất biến”. Theo kinh Lăng Nghiêm, Ngài A Nan cũng lầm như chúng ta, cho nên đức Phật bảo Ngài La Hầu La đánh chuông để chỉ bày cho Ngài A Nan phân biệt cái “biến đổi tiêu diệt”, và cái “thường còn không thay đổi”. Khi tiếng chuông do Ngài La Hầu La đánh ngân lên, đức Phật hỏi Ngài A Nan có nghe không?

Ngài A Nan đáp:

-  Bạch Thế Tôn ! Nghe.

Khi tiếng chuông dứt, Phật lại hỏi:

-  A Nan có nghe chăng?

Ngài A Nan đáp:

-  Bạch Thế Tôn ! Không còn nghe nữa.

Ðức Phật lại bảo Ngài La Hầu La, đánh tiếng chuông thứ hai, rồi Phật cũng hỏi như lần trước, và Ngài A Nan cũng đáp có nghe.

Ðức Phật quở:

-  A Nan, sao ông trả lời lẩn quẩn như thế?

Ngài A Nan ngạc nhiên; đáp:

-  Chẳng những một mình con mà mọi người ai cũng thừa nhận có tiếng thì có nghe, tiếng dứt thì không còn nghe.

Ðức Phật gạn lại:

“Ông và mọi người đều cho có tiếng là có nghe, tiếng dứt, thì không có nghe nữa; thế là “tánh nghe” theo tiếng mà mất, thì có lẽ không bao giờ nghe nữa. Tại sao lúc tiếng thứ hai ngân lên, lại còn nghe nữa ? Nếu nghe được tiếng thứ hai, thì nhất định biết không phải tiếng dứt mà không nghe. Tiếng có lúc còn lúc mất, “tánh nghe” vẫn thường không dời đổi. Vả lại, nếu tiếng dứt rồi mà tánh nghe không còn, thì cái gì biết được sự không nghe ấy?”

Cho biết, Phật dạy “vô thường” để đối trị chấp thường còn của chúng sanh. Ðến khi chúng sanh đã hiểu lẽ vô thường, thì Phật lại chỉ bày lẽ chơn thường bất biến.

C. Kết Luận

Vô thường là một định luật chi phối tất cả sự vật, từ thân, tâm cho đến mọi hoàn cảnh. Hiểu lý vô thường, chúng ta đã có một phương thuốc thần diệu để trừ bệnh tham ái, mê mờ. Chúng ta đã đau khổ vì màu sắc tốt xấu, vì tiếng dở hay, vì mùi vị ngọt bùi, cay đắng, vì vật thích thân, vừa ý. Nay chúng ta uống thuốc “giáo lý vô thường”, để trừ bịnh tham ái và tiến tới sự an tịnh của tâm hồn.

Biết được vô thường, con người  giữ được bình tĩnh thản nhiên trước cảnh đổi thay bất ngờ và có thể lạnh lùng trước cảnh ân ái chia ly. Biết vô thường, con người dám hy sinh tài sản, sanh mạng để làm việc nghĩa. Biết vô thường con người mới chán ngán với những thú vui tạm bợ, giả trá, và sáng suốt đi tìm những cái vui chân thật thường còn. Vì thật ra, cái vui chân thật thường còn, cái tánh chân thường vẫn có, nhưng nó nằm bên trong cái lớp giả dối tạm bợ; vô thường của cõi đời nầy, nên chúng ta không thể thấy được. Khi chúng ta đã cương quyết gạt bỏ cái vỏ giả dối ấy, thì tất nhiên cái giá trị chơn thật, cái hạnh phúc chơn chính, cái Phật tánh sáng suốt, chắc thật muôn đời sẽ hiện ra.

Hoặc:

1 kg khoai tây Đà Lạt
2 miếng bơ President loại 10gr
200 ml sữa tươi

Cách làm:

1. Cho ít nước và muối vào nồi áp suất cùng với khoai , đun chín
2. Bỏ khoai ra ngoài chắt hết nước rồi bắc lại lên bếp đun nhỏ lửa cho kiệt nước. Khoai tây còn hơi nóng, cho khoai ra bát tô lấy muỗng lớn bằng inox để nghiền, dùng thìa cứng hoặc dùng cái nghiền khoai,hoặc bằng chày và cối cũng được. Giã khi khoai còn nóng sẽ làm khoai mau nhuyễn hơn
3. Cho cream cheese vào trộn cùng khoai đã nghiền
4. Cho sữa và bơ vào nồi hoặc chảo đun ấm rồi đổ khoai vào đánh cùng, xong rắc hạt tiêu, ít lá thơm

Cho ra đĩa dùng vơi nước sốt

Nước sốt có thể làm như thế này
lấy nước gà tiết ra khi nướng gà hoặc nước bò khi nướng hoặc nước dùng gà/bò đun với sữa tươi (~100ml). Khi sôi nhẹ thì cho bột mỳ (~1 tbsp) (bột mỳ pha với 1 ít nước cho tan hoàn toàn) vào đun thấy sánh sánh là được, nêm vừa gia vị (chú ý nước gà có thể đã mặn rồi)

Hoặc:

-Viên súp thịt bò hòa tan với nước nóng già (vừa vừa nc thôi)
-Thịt bò xào chín tới (thịt chín rồi bỏ ra ăn), còn lại nước thịt trong chảo, cho vào đó chút bơ. Đun lửa to.
-Thêm nước súp thịt bò vào chảo. Chờ sôi thì cho chút bột mì/bột năng vào quậy cho sệt sệt lại.
-Bắc ra rắc hạt tiêu. Vì viên súp thịt đã mặn rồi nên ko cần nêm nếm gì thêm nữa..

************************************************************

Nguyên liệu

300g khoai tây
2 muỗng cà phê bơ
50ml sữa tươi
sốt mayonnaise, cà chua, ngò tây, hạt nêm, tỏi xay, dầu ăn.

Thực hiện
Khoai tây gọt vỏ, rửa sạch, hấp chín tới, cắt nhỏ, cho vào nấu với sữa tươi đến khi thật mềm.
Gia giảm lượng sữa để khoai không bị nhão.
Đun nóng dầu, phi thơm tỏi với bơ, cho khoai tây vào xào. Nêm chút hạt nêm vừa ăn.
Cho khoai ra đĩa, nghiền nát, vo thành từng viên tròn. Rưới một ít sốt mayonnaise lên.

Thưởng thức

Rắc ngò, trang trí vài miếng cà chua thái hạt lựu.

**********************************************

Khoai tây luộc sau đó mình nghiền ra, trộn với bơ – thịt heo băm xào với nấm sau đó trộn vào khoai tây nghiền cho thêm sữa tươi hay cream vào, ít thôi và rắc cheddar cheese bào mỏng lên trên đút vào lò khi nào nó vàng và nổi bong bóng cheese lấy ra cho .. con ăn